Online detector voor uitschieters

Wat doet deze uitschieterdetector?

Deze online tool helpt u bij het identificeren van mogelijke uitschieters in een numerieke dataset. Een uitschieter is een waarde die ver buiten het algemene patroon van de andere waarden ligt. De tool gebruikt de Tukey-methode met omheiningen op basis van het eerste en derde kwartiel.

Concreet voorbeeld

Stel u voert de getallen 1, 2, 3, 4, 100 in. De tool berekent Q1 = 2, Q3 = 4 en IQR = 2. De onderste omheining is dan 2 - 1.5*2 = -1 en de bovenste omheining is 4 + 1.5*2 = 7. De waarde 100 ligt boven 7 en wordt dus als uitschieter gemarkeerd. De waarden 1, 2, 3 en 4 liggen binnen de omheiningen en worden niet gemarkeerd.

Belangrijke parameters

• Kwartielen worden berekend met de discrete indexregel: gesorteerd[floor((n-1)*p)] voor p = 0.25 en 0.75, zonder interpolatie. Dit kan afwijken van Excel, R of andere statistische software.
• De tool vereist minimaal vier geldige getallen.
• De invoer is beperkt tot 100.000 tekens en maximaal 10.000 waarden.
• De uitvoer gebruikt de Nederlandse getalnotatie (bijvoorbeeld komma als decimaalteken).

Beperkingen en overwegingen

Deze methode is gevoelig voor de steekproefgrootte en de verdeling van de gegevens. Het is een verkennende techniek en geen bewijs van fouten, abnormaliteit of fraude. Voor medische, financiële, wetenschappelijke of juridische beslissingen moet u altijd de brongegevens bewaren en een gevalideerde analyse gebruiken.

Veelgestelde vragen

Waarom krijg ik een foutmelding bij minder dan vier getallen?

De tool heeft minimaal vier geldige getallen nodig om betrouwbare kwartielen en omheiningen te kunnen berekenen. Bij minder waarden is de methode niet zinvol.

Hoe worden kwartielen precies berekend?

De tool sorteert een kopie van uw gegevens en gebruikt de discrete indexregel: voor het eerste kwartiel neemt het de waarde op positie floor((n-1)*0.25) en voor het derde kwartiel floor((n-1)*0.75). Er wordt geen interpolatie toegepast, dus de resultaten kunnen afwijken van andere software.

Worden waarden die precies op de omheining liggen als uitschieter beschouwd?

Nee, alleen waarden die strikt onder de onderste omheining of strikt boven de bovenste omheining liggen, worden als uitschieter gemarkeerd. Een waarde die gelijk is aan een omheining is geen uitschieter.